نویسنده پیوسته در اضطراب و هیجان به سر می برد

 کنت لئو تولستوی

عظمت تولستوی گذشته از نبوغ فطری وی آن روشی است که در کلیه آثارش صادقانه دنبال می کند بعلاوه آن استنباط عالی از مسائل هنری است که در تمام دوران نویسندگی صفت بارز او به شمار میرود .

  در نظر تولستوی هنرمندان و فلاسفه ، مربیان زندگانی و معماران روح بشر به شمار میروند    و وظایف بسیار مهمی را به عهده دارند و در برابر آنچه از اعماق افکارشان تراوش میکند و یا از نیش قلمشان پدید می آید مسولیت خطیری را به دوش می کشند .

تولستوی در این باره مینویسد ؛

« آن چنانکه مردم گمان میکنند هرگز فیلسوف و هنرمند بر فراز تختهای المپ ننشسته اند ، بلکه همراه با افراد مردم رنج می برند تا راه فلاح و رستگاری را بیابند یا لااقل موجبات دلداری و تسلای دل رنجور مردم ستمدیده را فراهم سازند ، نویسنده پیوسته در اضطراب و هیجان به سر می برد ، چه میخواهد موانع دشوار را از شاهراه تکامل بشریت دور کند ، و راه رستگاری را به مردم بنماید و از رنج و تعب ستمکشان و اندوه زدگان بکاهد و دلهای رنجور ایشان را تسلی دهد ، اما می پندارد که هنوز سخن شایسته را نگفته و به حل معمای زندگی توفیق نیافته است و شاید امروز و فردا پیش از آنکه به انجام وظیفه مقدس خویش کامیاب شود چشم از این جهان فرو بندد . »

تولستوی معتقد است که هنرمند باید تنها به نوشتن آن موضوعی بپردازد که از صمیم قلب آن را دوست دارد و به صحت آن ایمان دارد و قادر نیست درباره آن سکوت اختیار کند . تولستوی در سال 1851 یعنی در آغاز فعالیت ادبی خود چنین می نویسد : « هر اثر برجسته و گرانبها باید اعماق روح نویسنده را منعکس نماید .» و در سالهای پیری خود هنگامی که خورشید زندگانی اش در حال غروب کردن بود ، می گفت :

« نویسنده تنها زمانی باید آهنگ نوشتن کند که هر بار قلم را در مرکب فرو می برد قطعه ای از گوشت خود را در آن جا گذارد . »

تولستوی در نامه مشهوری که در سال 1889 به یکی از نویسندگان نوشته در باره فضائل اخلاقی و خصائص روحی یک هنرمند چنین معتقد است :

« هنرمند باید آنچه را که از آن تمام بشریت است ولی هنوز بشریت بر آن وقوف ندارد ، بداند . هنرمند باید برای این منظور به عالی ترین مرحله تربیت و تکامل فرهنگی عصر خود رسیده باشد و از همه مهمتر در چهار چوب زندگانی فردی و خود پسندانه مقید نباشد و زندگانی خود را جزئی از زندگانی عموم بشریت به شمار آورد . هنرمند باید در فن خود استاد باشد و برای رسیدن به این مرتبت و مقام با مجاهدت بسیار بکوشد و پیوسته کردار و گفتار خود را در پیشگاه سنجش و اعتقاد عرضه کند . بعلاوه همیشه در نوشته های خود جانب صداقت و عدالت را رعایت نماید . »

تولستوی برای شکل آثار هنری نیز اهمیت بسیار قائل است و میگوید : « هر هنرمند برجسته ای باید قالب آثار هنری خویش را خلق کند . ولی با این حال فقط وقتی برای شکل هنری یک اثر ارزش قائل است که مضمون مهم و برجسته ای در آن اثر نهفته است . »

به عقیده تولستوی هر اثر هنری باید به مهمترین مسائل زندگای ما پاسخ گوید .

  » منبع :  مقدمه رمان جنگ و صلح / ترجمه : کاظم انصاری